امكان سفر وى ( به همراهى فرزندان استاد : آقا نجفى ، شيخ محمد حسين و شيخ محمد على ) « 1 » به نجف فراهم گشت ، ديگر دير شده بود و اين جمع ، در ميانهء راه ( حدود « كرند » كرمانشاه ) بودند كه با نهايت اندوه ، خبر درگذشت شيخ انصارى ( 1281 ق ) را دريافت كردند . سيد در نجف‌اشرف ، به حلقهء درس بزرگانى چون شيخ راضى نجفى « 2 » ، حاج شيخ مهدى آل كاشف الغطاء « 3 » و ميرزاى شيرازى « 4 » ( پرچمدار نهضت تحريم تنباكو ) درآمد كه جملگى حوزه‌اى پررونق داشتند و اين آخرى - ميرزاى شيرازى - از اعاظم شاگردان انصارى ، و وارث مواريث علمى و معنوى وى بود . سيد در محضر بزرگان ياد شده به تكميل مراتب علمى پرداخت و به قول علامه مدرس تبريزى : در آن شهر ، « تمامى اوقات خود را در ادامهء تحصيلات عاليهء علمى مصروف » مىداشت . « 5 » گفتنى است كه صاحب عروه ، از مرحوم شيخ راضى نجفى و نيز حضرات آقايان : صاحب روضات الجنّات ، سيد هاشم چهارسوقى ، شيخ مهدى آل كاشف الغطاء و محدث نورى ، اجازهء روايت دارد . « 6 » استاد ديگرى كه سيد مدتى را در نجف نزد وى درس خوانده فقيه ، حكيم و اديب بزرگوار ، آيت اللّه مجاهد حاج شيخ جواد رشتى ( متوفى 1309 ق ) است . حاج شيخ جواد تحصيلات عالى را در نجف و كربلا ، در محضر بزرگانى چون شيخ انصارى و سپس نزد سيد حسين كوهكمرى ، شيخ راضى ، ميرزاى شيرازى و فاضل اردكانى به پاى برد و خود چندى در آن حوزه به تدريس پرداخت و كسانى چون صاحب عروه و شيخ محمد على مدرس چهاردهى ( از مدرسان معروف نجف ) در حلقهء درس وى شركت جستند . اقامت شيخ جواد در نجف ، اما ، دير نپاييد ، بلكه به زادبوم خويش بازگشت و با استقبال وسيع علما و مردم منطقه روبرو شد . آنجا در مسجدى كه به نام وى مشهور شد ( اكنون ولى عصر « عج » نام دارد ) به برگزارى نماز جماعت و وعظ

--> ( 1 ) . اعيان الشيعة ، 46 / 206 . ( 2 ) . مكارم الآثار ، 4 / 1321 ؛ فوائد الرضوية ، 2 / 597 ؛ معارف الرجال ، 2 / 327 . ( 3 ) . مكارم الآثار ، 4 / 1321 ؛ معارف الرجال ، 2 / 327 . ( 4 ) . تكملة نجوم السماء ، محمد مهدى كشميرى ، 2 / 278 ؛ ميرزاى شيرازى ، شيخ آقا بزرگ تهرانى ، ترجمهء وزارت ارشاد ، صص 182 - 183 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 392 ؛ شرح‌حال رجال ايران ، 6 / 250 ؛ تاريخ بروجرد ، 2 / 532 . ( 5 ) . ريحانة الادب ، 6 / 392 . ( 6 ) . السيد محمد كاظم اليزدى ، كامل سلمان جبورى ، صص 84 - 85 .